หลายคนอาจเคยเห็นโพสต์แชร์ต่อกันว่าสูดฝุ่น PM 2.5 เข้าไปแล้วทำให้เลือดกำเดาไหลจนน่าตกใจ เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ข่าวลือที่ทำให้คนแตกตื่น เพราะข้อมูลจากกรมการแพทย์ยืนยันแล้วว่า ฝุ่น PM 2.5 สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการเลือดกำเดาไหลได้จริง โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีร่างกายไวต่อมลพิษ ซึ่งฝุ่นจิ๋วเหล่านี้จะเข้าไปทำให้เยื่อบุจมูกเกิดการระคายเคืองและอักเสบจนเส้นเลือดฝอยแตกง่ายกว่าปกตินั่นเอง
ทำไมฝุ่น PM 2.5 ถึงส่งผลให้เลือดกำเดาไหล
แม้ฝุ่นจะดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่สำหรับบางคนมันคือตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้โรคประจำตัวกำเริบ โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ ซึ่งกลไกการเกิดอาการมีดังนี้:
- กระตุ้นอาการอักเสบ: ฝุ่นขนาดเล็กจะเข้าไปทำให้เส้นเลือดฝอยบริเวณจมูกอักเสบและเปราะบางลงจนแตกออกมาเป็นเลือดกำเดา
- กลุ่มภูมิแพ้ต้องระวัง: ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ หอบหืด หรือโรคปอด มักจะมีจมูกที่ไวต่อสิ่งเร้า (Hypersensitive) เมื่อเจอฝุ่นหนาๆ จึงมีโอกาสเลือดออกได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
- ผลกระทบต่อดวงตา: นอกจากจมูกแล้ว ฝุ่นยังอาจทำให้เกิดอาการเยื่อบุตาอักเสบจนมีเลือดออกในตาได้ในบางราย
- โรคแทรกซ้อน: ในต่างประเทศพบว่าช่วงที่ฝุ่นหนาจะมีผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบและปอดอักเสบเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
วิธีป้องกันและดูแลตัวเองในวันที่ค่าฝุ่นพุ่งสูง
เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายรับผลกระทบจากมลพิษจนเลือดกำเดาไหลหรือเจ็บป่วยหนัก เราควรปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตเพื่อลดการสัมผัสฝุ่นให้มากที่สุด โดยมีแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ดังนี้:
- สวมหน้ากาก N95: เมื่อต้องออกไปที่โล่งแจ้ง หน้ากากทั่วไปอาจกันฝุ่นจิ๋วไม่ได้ดีพอ ควรเลือกใช้ N95 ที่กระชับใบหน้า
- เลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง: หากค่าฝุ่นอยู่ในระดับสีส้มหรือแดง ควรออกกำลังกายในอาคารแทนการวิ่งในสวนสาธารณะ
- ดูแลโรคประจำตัว: ทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำของหมออย่างเคร่งครัด หากเป็นหอบหืดควรพกยาพ่นติดตัวไว้เสมอ
- สังเกตอาการผิดปกติ: ถ้าเริ่มมีอาการไอบ่อย หายใจลำบาก หายใจถี่ หรือวิงเวียนศีรษะ ให้รีบกลับเข้าที่ร่มและไปพบแพทย์ทันที
สรุป อาการเลือดกำเดาไหลจากฝุ่น PM 2.5 เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้จริงโดยเฉพาะกับคนกลุ่มเสี่ยง การป้องกันด้วยการสวมหน้ากากที่เหมาะสมและหลีกเลี่ยงการเผชิญฝุ่นโดยตรงคือวิธีที่ดีที่สุดในการรักษาความปลอดภัยให้สุขภาพของตัวเราและคนในครอบครัว
